• Loading...


    Loading...

    Login






    Register





    A password will be mailed to you.

    Retrieve password





    A confirmation mail will be sent to your e-mail address.
  • W normowaniu organizacji sądownictwa federalnego konstytucja jest nader lakoniczna. Jedynie federalny Sąd Najwyższy powołany został bezpośrednio na mocy jej postanowień; do tworzenia niższych sądów upoważniony został Kongres, który czyni to drogą ustawodawstwa. Jurysdykcja sądów federalnych określona jest przede wszystkim konstytucyjnie i ustawowo. Podlegają jej wszystkie sprawy wynikające z konstytucji, ustaw federalnych i traktatów, spory, których stroną są Stany Zjednoczone, spory między stanami, spory między mieszkańcami różnych stanów, między stanami a obywatelami innego stanu itp. Sędziowie są niezawiśli. Gwarancją tego jest bezterminowy okres pełnienia funkcji sędziowskiej (nawet dożywotnio), a możliwość usunięcia sędziego za istotne przewinienia może nastąpić tylko w drodze osądzenia o skazania przez Kongres (impeachment). Niezawisłość sądów nie oznacza jednak ich całkowitej niezależności od pozostałych centralnych organów państwowych. Kongres dysponuje prawem tworzenia sądów, określania ich właściwości i organizacji (np. składu SN), wynagrodzenia sędziów. Ustawodawstwo może więc zawęzić zakres sądowej interpretacji, a przez zmianę konstytucji można nawet obalić dotychczasowe orzecznictwo SN. Prezydent zaś dysponuje, przy udziale Senatu, prawem mianowania sędziów federalnych w przypadku opróżnienia stanowiska przez śmierć lub rezygnację sędziego. Pozwala to prezydentowi na powoływanie sędziów generalnie podzielających jego poglądy polityczne, co oczywiście nie oznacza, by czuli się oni związani opiniami prezydenta w rozstrzyganiu konkretnych spraw. System sądów federalnych jest trójstopniowy. Składają się nań: *sądy dystryktowe (w liczbie 94), rozstrzygające jako sądy pierwszej instancji spory cywilne i karne przy udziale sędziego zawodowego i ławy przysięgłych; *sądy apelacyjne (jest ich 13), działające jako sądy odwoławcze od wyroków sądów dystryktowych, oraz *dziewięcioosobowy Sąd Najwyższy, który jest ostateczną instancją odwoławczą, posiadający w odniesieniu do niektórych spraw także uprawnienia pierwszej instancji i ferujący w tych kwestiach ostateczny wyrok, np. w sporach między federacją a stanem. Specyfiką drogi instancyjnej na szczeblu federalnym jest przede wszystkim to, iż Sąd Najwyższy ma dużą swobodę w doborze odwołań przyjętych do rozpoznania. Wybiera on, poza ściśle określonymi wyjątkami gdy nie może odmówić rozpatrzenia odwołania, tylko te sprawy, które jego zdaniem dotyczą ?istotnego problemu federalnego?, a więc odnoszą się do spraw ustrojowych. Jak słusznie twierdzi W. Szyszkowski, SN działa tu przede wszystkim jako organ polityczny- dokonujący wykładni konstytucji i związanych z nią ustaw, a nie tylko jako organ wymiaru sprawiedliwości. W amerykańskim systemie podziału władz i przy uwzględnieniu istotnej roli prawa precedensowego w systemie prawa rola sadów, w szczególności Sądu Najwyższego, dalece wykracza poza pozycję sądów znaną na gruncie kontynentu europejskiego, gdzie sądy powszechne, sprawując wymiar sprawiedliwości, rozpatrują i rozstrzygają spory cywilne i karne na podstawie obowiązujących aktów prawnych. O miejscu władzy sądowniczej w USA, plasującej się na równi z pozostałymi organami państwowymi, decydują jej funkcje. Jest ich trzy: *funkcja kreacyjna, *funkcja interpretacyjna, *funkcja ustrojodawcza; Dwie pierwsze są ściśle związane z ważnym miejscem prawa precedensowego w amerykańskim systemie źródeł prawa. Sądy, tworząc i posługując się precedensami, kreują obowiązujące normy prawne, które uzupełniają porządek ustawowy. Interpretując zaś akty Kongresu i władzy wykonawczej, sędziowie czynią to najczęściej przy uwzględnieniu reguł prawa precedensowego, w efekcie czego w znacznym stopniu określają treść stosowanych i podlegających wykładni ustaw. Funkcja ustrojodawcza wypływa z prawa wszystkich sądów powszechnych do badania konstytucji i legalności aktów prawnych.

    Jeżeli przez sądem w związku z toczącym się sporem cywilnym czy karnym podniesiony zostanie zarzut niekonstytucyjności ustawy lub innego aktu prawnego, każdy sąd jest władny taką sprawę rozstrzygnąć. Uznanie niekonstytucyjności nie powoduje eliminacji zakwestionowanego aktu z porządku prawnego, ale jego czasową bądź trwałą dyskwalifikację. Rola Sądu Najwyższego jest w tej mierze szczególna, gdyż działając jako ostatnia instancja, podejmuje w przedmiocie konstytucyjności ostateczne rozstrzygnięcia. Stąd często w amerykańskim konstytucjonalizmie stwierdza się, iż SN jest niejako ?trzecią? izbą Kongresu, skoro może swym orzeczeniem obalić to, co uchwaliły dwie izby parlamentu, oraz fakt, że w wielu przypadkach za konstytucję uważać należy to, co sędziowie SN każdorazowo za konstytucję uznają, gdyż SN nie czuje się często związany swoimi wcześniejszymi rozstrzygnięciami, czego efektem jest zmienność opinii dotyczących wiążącego dla Kongresu i władzy wykonawczej ustalenia treści postanowień konstytucji. W świetle tych uwag stwierdzić można, że władza sądownicza w USA w pełni zasługuje na miano ?trzeciej? władzy, mogącej skutecznie równoważyć władzę ustawodawczą i wykonawczą.

    Korelacje Tematyczne

    No related posts

    Odpowiedz

    You must be logged in to post a comment.

    ›Translator‹

    Polish flagEnglish flagGerman flagFrench flag

    :: Waluty ::

    NBP
    2017-11-21
    USD - 3,6060 PLN
    AUD - 2,7282 PLN
    NZD - 2,4570 PLN
    CAD - 2,8153 PLN
    GBP - 4,7738 PLN
    // //

    :: Search ::

    :: Meteo ::

      New York City
    • New York
    • Overcast
    • Temperature: 7°C
    • Humidity: 56.7%
    • Wind: Calm
    • Dew Point: -1°C
    • Visibility: 13km
    • Clouds: Overcast
    • Barometer: 995 hPa
    • Sunrise: 5:42 am GMT
    • Sunset: 5:49 pm GMT

    :: Topics ::