• Loading...


    Loading...

    Login






    Register





    A password will be mailed to you.

    Retrieve password





    A confirmation mail will be sent to your e-mail address.
  • » Zasada Podziału Władzy USA

    Zasada ta ma kluczowe znaczenie dla ustroju państwowego Stanów Zjednoczonych. Jej podstawy doktrynalne stworzył J. Locke w pracy Dwa traktaty o rządzie oraz Ch. De Montesquieu- O duchu praw, a udanego jej rozwinięcia dokonali twórcy konstytucji i praktyka polityczna, pozwalająca w dużym stopniu zrealizować cel koncepcji podziału władz-uniknięcie tyranii któregokolwiek z organów państwowych, a tym samym zachowanie wolności osobistej i politycznej obywateli. Zasada podziału władz zakłada, iż:

    1) aparat państwowy realizuje trzy odrębne funkcje: ustawodawczą, wykonawczą i sądową;

    2) każdej z nich powinna odpowiadać aktywność odrębnego organu państwowego-winna istnieć zasada niepołączalności funkcji i stanowisk;

    3) powinien istnieć system hamulców i równoważenie się poszczególnych organów państwa (checks and balances), uniemożliwiający dominację któregoś z nich nad pozostałymi.

    Aby uruchomić system równoważenia się władz, twórcy konstytucji poddali je różnym wpływom, tak żeby prezydent, członkowie Kongresu i sędziowie nie byli zawiśli ani jedni od drugich, ani od tego samego elektoratu. Prezydent miał być wybierany przez zgromadzenie elektorów, senatorowie przez legislatury stanowe, członkowie Izby Reprezentantów w głosowaniu powszechnym, sędziowie powoływani za zgodą Senatu przez prezydenta. Ponadto różne są okresy kadencji członków Senatu, Izby Reprezentantów, prezydenta; sędziowie powoływani są dożywotnio. Każda władza rządu centralnego posiada określone uprawnienia w wykonywaniu funkcji przez inną władzę. To co jest bowiem konieczne do sprawnego działania państwa, to nie całkowita niezależność i zupełna wyłączność funkcji, ale współzależność; stąd wybitny badacz R. Neustad trafnie określa amerykański system rządów jako system oddzielonych instytucji współuczestniczących w wykonywaniu funkcji państwowych czy też inaczej-wpływających na realizację funkcji państwowych (separated institutions sharing powers).

    (more…)

    » Władza Sądownicza

    W normowaniu organizacji sądownictwa federalnego konstytucja jest nader lakoniczna. Jedynie federalny Sąd Najwyższy powołany został bezpośrednio na mocy jej postanowień; do tworzenia niższych sądów upoważniony został Kongres, który czyni to drogą ustawodawstwa. Jurysdykcja sądów federalnych określona jest przede wszystkim konstytucyjnie i ustawowo. Podlegają jej wszystkie sprawy wynikające z konstytucji, ustaw federalnych i traktatów, spory, których stroną są Stany Zjednoczone, spory między stanami, spory między mieszkańcami różnych stanów, między stanami a obywatelami innego stanu itp. Sędziowie są niezawiśli. Gwarancją tego jest bezterminowy okres pełnienia funkcji sędziowskiej (nawet dożywotnio), a możliwość usunięcia sędziego za istotne przewinienia może nastąpić tylko w drodze osądzenia o skazania przez Kongres (impeachment). Niezawisłość sądów nie oznacza jednak ich całkowitej niezależności od pozostałych centralnych organów państwowych. Kongres dysponuje prawem tworzenia sądów, określania ich właściwości i organizacji (np. składu SN), wynagrodzenia sędziów. Ustawodawstwo może więc zawęzić zakres sądowej interpretacji, a przez zmianę konstytucji można nawet obalić dotychczasowe orzecznictwo SN. Prezydent zaś dysponuje, przy udziale Senatu, prawem mianowania sędziów federalnych w przypadku opróżnienia stanowiska przez śmierć lub rezygnację sędziego. Pozwala to prezydentowi na powoływanie sędziów generalnie podzielających jego poglądy polityczne, co oczywiście nie oznacza, by czuli się oni związani opiniami prezydenta w rozstrzyganiu konkretnych spraw. System sądów federalnych jest trójstopniowy. Składają się nań: *sądy dystryktowe (w liczbie 94), rozstrzygające jako sądy pierwszej instancji spory cywilne i karne przy udziale sędziego zawodowego i ławy przysięgłych; *sądy apelacyjne (jest ich 13), działające jako sądy odwoławcze od wyroków sądów dystryktowych, oraz *dziewięcioosobowy Sąd Najwyższy, który jest ostateczną instancją odwoławczą, posiadający w odniesieniu do niektórych spraw także uprawnienia pierwszej instancji i ferujący w tych kwestiach ostateczny wyrok, np. w sporach między federacją a stanem. Specyfiką drogi instancyjnej na szczeblu federalnym jest przede wszystkim to, iż Sąd Najwyższy ma dużą swobodę w doborze odwołań przyjętych do rozpoznania. Wybiera on, poza ściśle określonymi wyjątkami gdy nie może odmówić rozpatrzenia odwołania, tylko te sprawy, które jego zdaniem dotyczą ?istotnego problemu federalnego?, a więc odnoszą się do spraw ustrojowych. Jak słusznie twierdzi W. Szyszkowski, SN działa tu przede wszystkim jako organ polityczny- dokonujący wykładni konstytucji i związanych z nią ustaw, a nie tylko jako organ wymiaru sprawiedliwości. W amerykańskim systemie podziału władz i przy uwzględnieniu istotnej roli prawa precedensowego w systemie prawa rola sadów, w szczególności Sądu Najwyższego, dalece wykracza poza pozycję sądów znaną na gruncie kontynentu europejskiego, gdzie sądy powszechne, sprawując wymiar sprawiedliwości, rozpatrują i rozstrzygają spory cywilne i karne na podstawie obowiązujących aktów prawnych. O miejscu władzy sądowniczej w USA, plasującej się na równi z pozostałymi organami państwowymi, decydują jej funkcje. Jest ich trzy: *funkcja kreacyjna, *funkcja interpretacyjna, *funkcja ustrojodawcza; Dwie pierwsze są ściśle związane z ważnym miejscem prawa precedensowego w amerykańskim systemie źródeł prawa. Sądy, tworząc i posługując się precedensami, kreują obowiązujące normy prawne, które uzupełniają porządek ustawowy. Interpretując zaś akty Kongresu i władzy wykonawczej, sędziowie czynią to najczęściej przy uwzględnieniu reguł prawa precedensowego, w efekcie czego w znacznym stopniu określają treść stosowanych i podlegających wykładni ustaw. Funkcja ustrojodawcza wypływa z prawa wszystkich sądów powszechnych do badania konstytucji i legalności aktów prawnych.

    (more…)

    » Konstytucja USA

    Do sukcesu i trwałości konstytucji przyczynił się wysoki poziom intelektualny i doświadczenie polityczne jej twórców. Wśród nich znalazło się: 43 członków II Kongresu Kontynentalnego, 7 gubernatorów stanowych, 20 było członkami stanowych konwencji konstytucyjnych bądź brało udział w redagowaniu konstytucji stanowych, 30 przez pewien czas było członkami legislatur stanowych, większość z nich znała bez wątpienia prace J.Locka, Montesquieu, J.Adamsa. Nie bez wpływu na częściowo konserwatywny charakter konstytucji miał skład konwencji: 10 jej członków było ludźmi zdecydowanie bogatymi, pozostali zaś-co najmniej majętnymi.

    Twórcy konstytucji dobrze wiedzieli, że ich dzieło wymaga kompromisu, aby uzyskać ratyfikację stanów. Wśród wielu kompromisów wymienić można przykładowo kompromis między dążeniami dużych i małych stanów w odniesieniu do ich reprezentacji w Kongresie, generalny kompromis między Północą a Południem w sprawach handlowych i podatkowych, ugoda dotycząca pozycji i wyborów prezydenta, dwuizbowość Kongresu i wiele innych szczegółowych, tj. charakter weta prezydenta (absolutny bądź zawieszający).

    W ten sposób powstała Konstytucja USA, uchwalona w 1787 roku. Zasadniczy tekst konstytucji składa się ze wstępu i siedmiu artykułów.

    Wstęp nawiązywał do wcześniej wyrażonych zasad państwa opartego na idei suwerenności ludu i państwa liberalnego.

    Systematyka konstytucji odzwierciedlała przyjęcie podstawowej zasady systemu rządów, a więc podziału władz zarówno w aspekcie rozdziału funkcji na szczeblu centralnym, jak i w relacji federacja-stany. W kolejności obrazującej ówczesne ograniczone zaufanie do poszczególnych organów państwa dwa pierwsze artykuły dotyczą władzy ustawodawczej, tzn. Kongresu, oraz władzy wykonawczej-prezydenta, a na trzecim miejscu pozycji sądów federalnych.

    Artykuł IV poświęcony jest relacjom władzy federalnej i stanów, zapewniając tym ostatnim szeroki zakres samodzielności.

    Artykuł V w znaczny sposób przyczyniający się do jej stabilności (sztywności) reguluje sposób zmiany konstytucji. Procedura ta wymaga wniosku 2/3 izb Kongresu albo zwołania konwencji konstytucyjnej celem wprowadzenia poprawek do konstytucji na wniosek legislatur 2/3 stanów. Zmiany konstytucji wymagają akceptacji 3/4 stanów i nie zostają bezpośrednio włączone do jej tekstu, lecz stanowią jej uzupełnienie jako poprawki uchylające moc odnośnych postanowień zasadniczego tekstu. O skuteczności proceduralnego usztywnienia konstytucji świadczy fakt, że poza pierwszymi dziesięcioma poprawkami ratyfikowanymi w grudniu 1791 r. do chwili obecnej przyjęto zaledwie 26 poprawek nie naruszających głównych zrębów przyjętego modelu ustrojowego.

    Artykuł VI określił podstawowe zręby pisanych źródeł prawa, zaliczając do najwyższego prawa Unii konstytucję i zgodnie z nią wydane ustawy Stanów Zjednoczonych oraz wszystkie traktaty zawierane z innymi państwami. Wymienione akty prawne są wiążące dla sędziów każdego stanu, nawet gdyby były sprzeczne ze stanową konstytucją. Kreowana w ten sposób zasada supremacji i hierarchii w obrębie prawa krajowego stała się podstawą do rychłego wprowadzenia(1803 r.) sądowej kontroli konstytucyjności i legalności (judical review), w istotnej mierze przyczyniając się do wzmocnienia pozycji wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności Sądu Najwyższego USA-podejmującego ostateczne decyzje w odniesieniu do uznania kontrolowanych aktów prawnych na obowiązujące.

    Ostatni, najkrótszy, artykuł VII stwierdzał, iż konstytucja wchodzi w życie po ratyfikowaniu jej przez co najmniej 9 stanów, co nastąpiło niebawem (22 czerwca 1788r.)

    ›Translator‹

    Polish flagEnglish flagGerman flagFrench flag

    :: Waluty ::

    NBP
    2017-07-25
    USD - 3,6519 PLN
    AUD - 2,8949 PLN
    NZD - 2,7126 PLN
    CAD - 2,9183 PLN
    GBP - 4,7589 PLN
    // //

    :: Search ::

    :: Meteo ::

      New York City
    • New York
    • Overcast
    • Temperature: 7°C
    • Humidity: 56.7%
    • Wind: Calm
    • Dew Point: -1°C
    • Visibility: 13km
    • Clouds: Overcast
    • Barometer: 995 hPa
    • Sunrise: 7:03 am GMT
    • Sunset: 7:10 pm GMT

    :: Topics ::