• Loading...


    Loading...

    Login






    Register





    A password will be mailed to you.

    Retrieve password





    A confirmation mail will be sent to your e-mail address.
  • Prawo kandydowania do urz─Ödu prezydenta posiadaj─ů obywatele ameryka┼äscy, kt├│rzy sko┼äczyli 35 lat, zamieszkuj─ů na terenie USA co najmniej 14 lat, nie s─ů obywatelami naturalizowanymi i dysponuj─ů pe┼éni─ů praw publicznych. Zg┼éosze┼ä kandydat├│w mog─ů dokonywa─ç grupy wyborc├│w, partie polityczne (co jest najcz─Östsz─ů praktyk─ů) b─ůd┼║ sam zainteresowany kandydowaniem (jak np. Perot w kampanii wyborczej w 1992 r.). Ta sama osoba mo┼╝e sprawowa─ç urz─ůd prezydenta nie d┼éu┼╝ej ni┼╝ dwie, czteroletnie kadencje. Prezydencka kampania wyborcza sk┼éada si─Ö z trzech etap├│w:

    1) nominacji kandydat├│w przez partie polityczne;

    2) wybor├│w powszechnych;

    3) wyboru prezydenta przez kolegium elektor├│w

    Ad 1. Obecnie, w wi─Ökszo┼Ťci przypadk├│w, wst─Öpna faz─ů uzyskania partyjnej nominacji s─ů prawybory, s┼éu┼╝─ůce sonda┼╝owi opinii publicznej co do szans prezydenckich kandydat├│w. Ostateczna decyzja o nominacji kandydat├│w zapada na konwencjach krajowych obu g┼é├│wnych partii. Delegaci na konwencj─Ö ze stan├│w, w kt├│rych przeprowadzono prawybory, zwi─ůzani s─ů ich wynikami i dopiero w sytuacji, gdy kandydat nie zosta┼é wybrany w pierwszym g┼éosowaniu, mog─ů wysuwa─ç inne kandydatury w dalszych g┼éosowaniach. Wybrany kandydat danej partii ma przywilej dobrania sobie kandydat├│w na wiceprezydenta. Brak szerokiej kampanii dotycz─ůcej stanowiska wiceprezydenta wi─ů┼╝e si─Ö z jego konstytucyjnie niewielkim zakresem uprawnie┼ä: pe┼éni on tytularn─ů funkcj─Ö przewodnicz─ůcego Senatu, zast─Öpuje prezydenta w wypadku jego niezdolno┼Ťci do wykonywania obowi─ůzk├│w oraz w przypadku opr├│┼╝nienia urz─Ödu prezydenta (┼Ťmier─ç, ust─ůpienie lub usuni─Öcie prze Kongres zgodnie z procedur─ů impeachment) obejmuje go i sprawuje do ko┼äca kadencji. Efektem krajowych konwencji partyjnych jest opr├│cz wyboru kandydata danej partii przyj─Öcie prezydenckiego programu wyborczego- narz─Ödzia g┼é├│wnie propagandowego s┼éu┼╝─ůcego agitacji wyborczej, rzadko stanowi─ůcej program realizowany przez kandydata po obj─Öciu przeze┼ä urz─Ödu prezydenta.

    Ad 2. Decyduj─ůce znaczenie dla wyboru prezydenta ma g┼éosowanie powszechne, w kt├│rym wprawdzie nie wybiera si─Ö bezpo┼Ťrednio prezydenta tylko elektor├│w (z ka┼╝dego stanu tylu, ile dany stan ma miejsc w Kongresie), ale maj─ů oni obowi─ůzek respektowa─ç preferencje wyborc├│w. Oznacza to, ┼╝e kandydat danej partii, kt├│ry uzyska┼é w danym stanie wi─Ökszo┼Ť─ç, otrzymuje wszystkie mandaty elektorskie tego stanu.

    Ad 3. W tej sytuacji wyniki wybor├│w znane s─ů ju┼╝ po obliczeniu wynik├│w g┼éosowania powszechnego (w listopadzie) i g┼éosowanie kolegium elektorskiego ( w grudniu) stanowi jedynie zado┼Ť─çuczynienie formalnemu wymogowi konstytucyjnemu.

    Charakterystyka pozycji ustrojowej prezydenta. Ameryka┼äski system rz─ůd├│w okre┼Ťlany jest jako prezydencki, gdy┼╝ pozycja piastuna w┼éadzy wykonawczej zapewnia mu w ┼╝yciu publicznym szczeg├│lna rol─Ö w por├│wnaniu z dominuj─ůc─ů na kontynencie europejskim form─ů rz─ůd├│w parlamentarnych tw├│rcom Konstytucji USA obca by┼éa zasada podporz─ůdkowania egzekutywy cia┼éu przedstawicielskiemu; prezydent wybierany w zasadzie w wyborach powszechnych na okres 4 lat jest na r├│wni z Kongresem traktowany jako przedstawiciel narodu, nie odpowiada politycznie przed Kongresem, w zwi─ůzku z czym nie mo┼╝e by─ç przeze┼ä odwo┼éany. W ramach szeroko interpretowanych swych konstytucyjnych uprawnie┼ä dzia┼éa on samodzielnie i na w┼éasn─ů odpowiedzialno┼Ť─ç. W czasie uchwalania konstytucji dwie kwestie dotycz─ůce prezydenta zdominowa┼éy debat─Ö nad tym urz─Ödem: potrzeba utworzenia pr─Ö┼╝nej w┼éadzy wykonawczej, zapewniaj─ůcej realizacj─Ö prawa i stabilno┼Ť─ç rz─ůd├│w , oraz obawa, ┼╝e spo┼éecze┼ästwo mo┼╝e zaprotestowa─ç przeciwko kreowaniu zbyt silnego prezydenta. W efekcie normowanie konstytucji zapewnia niezb─Ödn─ů doz─Ö zr├│wnowa┼╝enia pozycji prezydenta w systemie aparatu pa┼ästwowego, a jednocze┼Ťnie stwarza podstaw─Ö pe┼énej samodzielno┼Ťci w┼éadzy wykonawczej. W przeciwie┼ästwie do szczeg├│┼éowego uregulowania uprawnie┼ä Kongresu konstytucyjne unormowanie pozycji prezydenta jest og├│lne, ┼╝eby nie powiedzie─ç-og├│lnikowe. Artyku┼é II Konstytucji stanowi, i┼╝ w┼éadz─Ö wykonawcz─ů powierza si─Ö prezydentowi, prezydent jest g┼é├│wnodowodz─ůcym armii i floty Stan├│w Zjednoczonych, jak r├│wnie┼╝ milicji poszczeg├│lnych stan├│w. Poza stwierdzeniem, ┼╝e prezydent zapewnia ┼Ťcis┼ée wykonanie ustaw i ?mo┼╝e ┼╝─ůda─ç od ka┼╝dego kierownika resortu pisemnej opinii w jakiejkolwiek sprawie zwi─ůzanej z zadaniami tego urz─Ödu, konstytucja nie precyzuje, na czym w┼éadza wykonawcza polega. Nieliczne s─ů postanowienia wymieniaj─ůce dalsze uprawnienia prezydenta; dotycz─ů one ograniczonego- rad─ů i zgod─ů Senatu- prawa do zawierania traktat├│w mi─Ödzynarodowych, mianowania ambasador├│w i innych pe┼énomocnych przedstawicieli USA, s─Ödzi├│w S─ůdu Najwy┼╝szego oraz wszystkich innych funkcjonariuszy Stan├│w Zjednoczonych, kt├│rych powo┼éywanie nie jest inaczej przewidziane przez konstytucj─Ö. Ko┼äcowe postanowienia art. II zawieraj─ů uprawnienia prezydenta do kierowania do Kongresu (od czasu do czasu) or─Ödzia o stanie pa┼ästwa oraz przedstawianie do rozwa┼╝enia ┼Ťrodk├│w, kt├│re uwa┼╝a za potrzebne i w┼éa┼Ťciwe. Nawet najbardziej uwa┼╝ny czytelnik tych postanowie┼ä w r. 1787 nie by┼é w stanie przewidzie─ç, do jakich rozmiar├│w rozszerzy si─Ö w┼éadza prezydenta. Przyczyni┼éo si─Ö do tego wiele czynnik├│w i bior─ůc z grubsza historia rozwoju prezydentury to historia ci─ůg┼éego poszerzania jej uprawnie┼ä. Do wzrostu roli prezydenta przyczyni┼éo si─Ö przede wszystkim powierzenie ca┼éej w┼éadzy wykonawczej jednemu podmiotowi. W przeciwie┼ästwie do bardzo licznego i rozwarstwionego Kongresu prezydent mo┼╝e dzia┼éa─ç szybko i efektywnie. Do zwi─Ökszenia si─Ö pozycji prezydenta przyczyni┼éa si─Ö r├│wnie┼╝ demokratyzacja procesu wyborczego. Kandydaci na urz─ůd prezydenta s─ů obecnie wybierani w drodze powszechnych prawybor├│w, a elektorzy formalnie wybieraj─ůcy prezydenta s─ů zobligowani do dokonania nominacji kandydata, kt├│ry uzyska┼é poparcie wi─Ökszo┼Ťci obywateli. jest on wi─Öc rzeczywistym reprezentantem ca┼éego narodu. Og├│lnikowo┼Ť─ç postanowie┼ä konstytucji pozwala prezydentom na ich w praktyce cz─Östo dowolne interpretowanie, najcz─Ö┼Ťciej zmierzaj─ůce do sta┼éego wzrostu kompetencji. Na pierwszoplanow─ů pozycj─Ö prezydenta w ameryka┼äskim systemie rz─ůd├│w rzutuj─ů sytuacje kryzysowe- trudno┼Ťci ekonomiczne i stany zagro┼╝enia bezpiecze┼ästwa narodowego oraz wojny. W├│wczas nar├│d zwraca si─Ö do prezydenta jako jedynego organu, kt├│ry jest zdolny do podj─Öcia natychmiastowej decyzji.

    Read more »

    Stany Zjednoczone Ameryki obejmuj─ů obszar prawie 10 mln km’”. Pa┼ästwo jest podzielone na 50 stan├│w i kilka terytori├│w zamorskich (Porto Rico, Wyspy Dziewicze, Guam, Samoa). Liczba ludno┼Ťci przekracza 290 mln, w tym znaczny jest odsetek ludno┼Ťci nap┼éywowej z ca┼éego ┼Ťwiata, a zw┼éaszcza z Ameryki ┼üaci┼äskiej. W etnicznej mozaice biali zajmuj─ů zdecydowanie pierwsze miejsce -77,6%, czarni – 11,4%, ludno┼Ť─ç tubylcza (Indianie) -0,7%, latynoameryka┼äska – 7,6%, Azjaci i mieszka┼äcy wysp Pacyfiku – 2,7% .

    Rozwarstwienie spo┼éeczne jest znaczne .Najubo┼╝szymi warstwami s─ů mniejszo┼Ťci kolorowe: 30,7% wszystkich czarnych oraz 26,7% pochodz─ůcych z Ameryki ┼üaci┼äskiej ┼╝yje w ub├│stwie. Ich zarobki w skali rocznej nie przekraczaj─ů 7372 $ na rodzin─Ö.

    Najwa┼╝niejszymi celami o┼Ťwiaty ameryka┼äskiej na 2000 r., w ┼Ťwietle deklaracji prezydenta i gubernator├│w (1990), s─ů:

    kszta┼écenie wszystkich dzieci i m┼éodzie┼╝y zdolnej do nauki, rozpowszechnienie szkolnictwa ┼Ťredniego (90% grupy wieku ma zosta─ç przynajmniej absolwentami szko┼éy ┼Ťredni─Öj),

    podniesienie poziomu nauczania języka angielskiego, matematyki, nauk przyrodniczych, historii i geografii, by absolwenci szkol byli dobrze przygotowani do wypełniania ról społecznych i zawodowych,

    uczniowie ameryka┼äscy maj─ů zdoby─ç I miejsce w badaniach por├│wnawczych osi─ůgni─Ö─ç szkolnych w naukach przyrodniczych i matematyce,

    ka┼╝dy doros┼éy Amerykanin b─Ödzie mia┼é wiedz─Ö i umiej─Ötno┼Ťci wystarczaj─ůce, by osi─ůgn─ů─ç sukces w globalnej gospodarce XXI wieku i by─ç przy tym obywatelem, kt├│ry b─Ödzie zna┼é dobrze i respektowa┼é swoje prawa i obowi─ůzki,

    amerykańska szkoła będzie wolna od narkotyków i gwałtów

    Charakterystyczn─ů cech─ů o┼Ťwiaty ameryka┼äskiej jest skrajna decentralizacja. W kierowaniu systemem o┼Ťwiaty bior─ů udzia┼é w┼éadze stanowe i lokalne. Rz─ůd Federalny ani me kontroluje, ani nie finansuje o┼Ťwiaty. Tak stanowi Konstytucja.

    W┼éadze federalne s─ů odpowiedzialne za tworzenie prawnych regulacji w obr─Öbie o┼Ťwiaty, dotycz─ůcych przede wszystkim mniejszo┼Ťci narodowych oraz niepe┼énosprawnych. Wspieraj─ů r├│wnie┼╝ badania naukowe dotycz─ůce edukacji. Nie ma wi─Öc w USA systemu o┼Ťwiaty publicznej, zarz─ůdzanego centralnie. Nie oznacza to jednak, ┼╝e Rz─ůd Federalny nie interesuje si─Ö o┼Ťwiat─ů. W┼éadze wykonawcze, ustawodawcze i s─ůdownicze Rz─ůdu Federalnego aktywnie uczestnicz─ů w tworzeniu polityki o┼Ťwiatowej dotycz─ůcej np. segregacji rasowej, alokacji pieni─Ödzy na o┼Ťwiat─Ö uwzgl─Ödniaj─ůcej potrzeby ro┼╝nych ┼Ťrodowisk, dost─Öpu do o┼Ťwiaty dzieci z rodzin biednych, dzieci upo┼Ťledzonych fizycznie lub umys┼éowo.

    Za poziom o┼Ťwiaty odpowiadaj─ů przede wszystkim w┼éadze stanowe. W praktyce jednak poszczeg├│lne stany przekazuj─ů znaczny zakres uprawnie┼ä w┼éadzom lokalnym (radom szk├│┼é lokalnych). Rady te kieruj─ů szko┼éami w spos├│b bezpo┼Ťredni lub zlecaj─ů nadz├│r nad szko┼éami odpowiednim agencjom zwykle powo┼éanym do tego celu. W 1991 r. by┼éo ponad 15 tys. takich rad w ca┼éym kraju. Ka┼╝da rada mo┼╝e tworzy─ç oddzielny system szk├│┼é lokalnych).

    Opr├│cz szk├│┼é publicznych istnieje dobrze rozwini─Öty system szk├│┼é prywatnych obejmuj─ůcy ponad 30 tys. szk├│┼é ro┼╝nych szczebli

    Koszty finansowania ameryka┼äskiej o┼Ťwiaty publicznej s─ů w oko┼éo 10% pokrywane przez Rz─ůd Federalny, natomiast w 90% przez w┼éadze lokalne (z podatk├│w). Mimo i┼╝ wydatki na ucznia znacznie wzros┼éy w ostatnim 20-leciu (prawie 4-krotnie w latach 1976-1996 z 1505 do 6600 S), to jednak widoczne s─ů znaczne nier├│wno┼Ťci w finansowaniu o┼Ťwiaty, wynikaj─ůce z poziomu zamo┼╝no┼Ťci terenu zamieszkania, a przecie┼╝ bogactwo i bieda s─ů rozdzielone nier├│wno prawie w ka┼╝dym kraju. Mo┼╝na przecie┼╝ ustala─ç bardzo wysokie podatki, a ┼Ťci─ůga─ç niewiele pieni─Ödzy i odwrotnie.

    W USA nie istnieje centralna w┼éadza o┼Ťwiatowa. Odpowiedzialno┼Ť─ç jest dzielona mi─Ödzy w┼éadze federalne, stanowe i lokalne. W Rz─ůdzie Federalnym istnieje jednak Ministerstwu O┼Ťwiaty (od 1867 r.). W rzeczywisto┼Ťci by┼éo to ma┼ée biuro wewn─ůtrz Ministerstwa Spraw Wewn─Ötrznych. W 1979 r. powo┼éano jednak osobne Ministerstwo O┼Ťwiaty z ministrem jako cz┼éonkiem Rz─ůdu Federalnego. Zakres w┼éadzy tego resortu jest niewielki, poniewa┼╝ inne resorty zajmuj─ů si─Ö r├│wnie┼╝ o┼Ťwiat─ů np. Ministerstwo Zdrowia, Rolnictwa, Obrony, Energii, Pracy, a nawet Narodowa Fundacja Nauki. Miedzy te resorty rozdziela si─Ö przynajmniej potowe federalnych funduszy na o┼Ťwiat─Ö1

    Edukacja zajmuje czo┼éowe miejsce w polityce spo┼éecznej i gospodarczej Stan├│w Zjednoczonych. Ponad 190 Amerykan├│w otrzyma┼éo Nagrod─Ö Nobla, a jedna z nowojorskich szk├│┼é ┼Ťrednich mo┼╝e poszczyci─ç si─Ö pi─Öcioma wychowankami laureatami wysokiego wyr├│┼╝nienia.

    Struktura systemu o┼Ťwiaty

    We wszystkich stanach o┼Ťwiata jest wolna od op┼éat w ramach obowi─ůzku szkolnego (6/7-16/18 lat). Wiek obowi─ůzku szkolnego bywa r├│┼╝ny nawet w obr─Öbie tego samego stanu. Na przyk┼éad w stanie Nowy Jork obejmuje grup─Ö wieku 6-16 lat, ale w samym Nowym Jorku i Buffalo zosta┼é przed┼éu┼╝ony do 17 lat, Rok szkolny w ca┼éym kraju wynosi 178 dni, a przeci─Ötne trwanie lekcji – 5,4 godz. dziennie.

    W wi─Ökszo┼Ťci stan├│w szko┼éa podstawowa obejmuje dzieci w wieku 6-11 lat. W rejonach szkolnych szko┼é─Ö ┼Ťredni─ů dzieli si─Ö na klasy ni┼╝sze i wy┼╝sze, w innych nie ma podzia┼éu, cho─ç istniej─ů np. szko┼éy po┼Ťrednie (middle school ) dla grupy w wieku 10 13 lat i uko┼äczenie ich prowadzi do wst─Öpu do wy┼╝szych klas szko┼éy ┼Ťredniej og├│lnokszta┼éc─ůcej, trwaj─ůcej 3-4 lata. Srednie szkolnictwo zawodowe ma podobn─ů struktur─Ö jak inne szko┼éy. Tego szczebla w danym rejonie. Uko┼äczenie takiej szko┼éy daje ┼Ťwiadectwo umiej─Ötno┼Ťci zawodowych w sumie po 12 latach nauki.

    W 1989r. 94% m┼éodzie┼╝y 17-letniej trafi┼éo do klasy XII, a uko┼äczy┼éo ja 74,1%. 20% m┼éodzie┼╝y ko┼äczy obowi─ůzek szkolny bez ┼Ťwiadectwa uko┼äczenia szko┼éy.

    Szkolnictwo wy┼╝sze sk┼éada si─Ö z trzech ro┼╝nych typ├│w szk├│┼é: kolegi├│w ┼Ťrodowiskowych, zawodowych lub technicznych szk├│┼é wy┼╝szych, uniwersytet├│w. Kolegia ┼Ťrodowiskowe oraz zawodowe i techniczne szko┼éy wy┼╝sze oferuj─ů 2- i 3-letnie programy nauczania, ko┼äcz─ůce si─Ö uzyskaniem dyplomu umiej─Ötno┼Ťci zawodowych, podczas gdy uniwersytety realizuj─ů 4-letnte kursy nauczania ko┼äcz─ůce si─Ö na poziomie studi├│w licencjackich.

    W 1989 r. na ameryka┼äskich wy┼╝szych uczelniach studiowa┼éo 13,8 min os├│b. Na uwag─Ö zas┼éuguje wzrastaj─ůca obecno┼Ť─ç na wy┼╝szych studiach starszych wiekiem student├│w (powy┼╝ej 24 lat), Nale┼╝y si─Ö spodziewa─ç, ┼╝e ten kierunek zmian utrzyma si─Ö w najbli┼╝szych latach.

    Read more »

    Zasada ta ma kluczowe znaczenie dla ustroju pa┼ästwowego Stan├│w Zjednoczonych. Jej podstawy doktrynalne stworzy┼é J. Locke w pracy Dwa traktaty o rz─ůdzie oraz Ch. De Montesquieu- O duchu praw, a udanego jej rozwini─Öcia dokonali tw├│rcy konstytucji i praktyka polityczna, pozwalaj─ůca w du┼╝ym stopniu zrealizowa─ç cel koncepcji podzia┼éu w┼éadz-unikni─Öcie tyranii kt├│regokolwiek z organ├│w pa┼ästwowych, a tym samym zachowanie wolno┼Ťci osobistej i politycznej obywateli. Zasada podzia┼éu w┼éadz zak┼éada, i┼╝:

    1) aparat pa┼ästwowy realizuje trzy odr─Öbne funkcje: ustawodawcz─ů, wykonawcz─ů i s─ůdow─ů;

    2) ka┼╝dej z nich powinna odpowiada─ç aktywno┼Ť─ç odr─Öbnego organu pa┼ästwowego-winna istnie─ç zasada niepo┼é─ůczalno┼Ťci funkcji i stanowisk;

    3) powinien istnie─ç system hamulc├│w i r├│wnowa┼╝enie si─Ö poszczeg├│lnych organ├│w pa┼ästwa (checks and balances), uniemo┼╝liwiaj─ůcy dominacj─Ö kt├│rego┼Ť z nich nad pozosta┼éymi.

    Aby uruchomi─ç system r├│wnowa┼╝enia si─Ö w┼éadz, tw├│rcy konstytucji poddali je r├│┼╝nym wp┼éywom, tak ┼╝eby prezydent, cz┼éonkowie Kongresu i s─Ödziowie nie byli zawi┼Ťli ani jedni od drugich, ani od tego samego elektoratu. Prezydent mia┼é by─ç wybierany przez zgromadzenie elektor├│w, senatorowie przez legislatury stanowe, cz┼éonkowie Izby Reprezentant├│w w g┼éosowaniu powszechnym, s─Ödziowie powo┼éywani za zgod─ů Senatu przez prezydenta. Ponadto r├│┼╝ne s─ů okresy kadencji cz┼éonk├│w Senatu, Izby Reprezentant├│w, prezydenta; s─Ödziowie powo┼éywani s─ů do┼╝ywotnio. Ka┼╝da w┼éadza rz─ůdu centralnego posiada okre┼Ťlone uprawnienia w wykonywaniu funkcji przez inn─ů w┼éadz─Ö. To co jest bowiem konieczne do sprawnego dzia┼éania pa┼ästwa, to nie ca┼ékowita niezale┼╝no┼Ť─ç i zupe┼éna wy┼é─ůczno┼Ť─ç funkcji, ale wsp├│┼ézale┼╝no┼Ť─ç; st─ůd wybitny badacz R. Neustad trafnie okre┼Ťla ameryka┼äski system rz─ůd├│w jako system oddzielonych instytucji wsp├│┼éuczestnicz─ůcych w wykonywaniu funkcji pa┼ästwowych czy te┼╝ inaczej-wp┼éywaj─ůcych na realizacj─Ö funkcji pa┼ästwowych (separated institutions sharing powers).

    Read more »

    W┼Ťr├│d wielu wymienianych kompetencji Kongresu, tj. ustrojodawcza (uprawnienia w procesie zmiany konstytucji), ustawodawcza, kreacyjna (w pewnych sytuacjach, np. wyb├│r prezydenta i wiceprezydenta), s─ůdownicza i ┼Ťledcza (np. poci─ůganie wy┼╝szych funkcjonariuszy federalnych do odpowiedzialno┼Ťci konstytucyjnej i ferowanie werdyktu- tzw. impeachment) oraz kontrolna3 na szczeg├│ln─ů uwag─Ö zas┼éuguj─ů uprawnienia legislacyjne i zwi─ůzane z kontrola szeroko poj─Ötego aparatu administracji (ale nie bezpo┼Ťrednio prezydenta).

    Co roku do Kongresu trafia kilka tysi─Öcy projekt├│w ustaw i rezolucji. Tylko znikoma ich cz─Ö┼Ť─ç (kilka procent) jest referowana przez komisje na forum plenarnym izb. Los znaczniejszych projekt├│w zale┼╝y g┼é├│wnie od tego, kto je popiera- najwi─Öksze szanse maj─ů preferowane przez prezydenck─ů administracj─Ö w sytuacji posiadania przez prezydenta wi─Ökszo┼Ťci w Kongresie. Droga ustawodawcza z regu┼éy z pi─Öciu stadi├│w:

    a) wykonania prawa inicjatywy ustawodawczej,

    b) prac w komisjach,

    c) przyjęcia projektu w głosowaniu na posiedzeniu plenarnym w obu izbach,

    d) uzgodnienia projektu przez izby,

    e) podpisania przez prezydenta.

    Projekt ustawy mo┼╝e wnie┼Ť─ç pod obrady tylko cz┼éonek Kongresu b─ůd┼║ jego komisja, cho─ç powszechnie wiadomo, i┼╝ oko┼éo 80% projekt├│w wp┼éywaj─ůcych do Kongresu jest wynikiem faktycznej inicjatywy administracji prezydenckiej. Projekty kontrowersyjne wnoszone s─ů najpierw do izby, w kt├│rej maj─ů wi─Öksz─ů szans─Ö przeg┼éosowania, za┼Ť pozosta┼ée referowane s─ů cz─Östo w obu izbach jednocze┼Ťnie. Nast─Öpnie projekt wp┼éywa do w┼éa┼Ťciwej komisji, kt├│ra najcz─Ö┼Ťciej za pomoc─ů podkomisji rozpatruje projekt i mo┼╝e przy tym prowadzi─ç post─Öpowanie wyja┼Ťniaj─ůce, anga┼╝uj─ůc ekspert├│w, a w przypadku wa┼╝niejszych ustaw przeprowadza─ç publiczne przes┼éuchania z udzia┼éem nie tylko przedstawicieli administracji, niezale┼╝nych ekspert├│w, przedstawicieli grup nacisku, ale i os├│b prywatnych (np. przedstawicieli mniejszo┼Ťci narodowych). Ostateczn─ů decyzj─Ö o skierowaniu projektu do dalszych prac podejmuje ca┼éa komisja na posiedzeniu niejawnym. Izba Reprezentant├│w i Senat r├│┼╝ni─ů si─Ö w procedurze dopuszczania projektu do obrad plenarnych, jednak┼╝e wsp├│lna cech─ů jest tu istotny wp┼éyw lider├│w partyjnych na kolejno┼Ť─ç przedstawiania projekt├│w. Po pomy┼Ťlnym przeg┼éosowaniu projektu w obu izbach (w jednobrzmi─ůcej wersji, co zapewnia dzia┼éanie komisji uzgadniaj─ůcych) przewodnicz─ůcy obu izb przesy┼éaj─ů projekt do rozpatrzenia przez prezydenta. Mo┼╝e on projekt podpisa─ç, co jest jednoznaczne z nadaniem mu charakteru gotowej do wykonania ustawy, mo┼╝e odm├│wi─ç podpisu, w├│wczas projekt mo┼╝e sta─ç si─Ö ustaw─ů po ponownym przeg┼éosowaniu wi─Ökszo┼Ťci─ů 2/3 g┼éos├│w obu izb Kongresu, co udaje si─Ö zaledwie w kilku procentach przypadk├│w; wreszcie prezydent mo┼╝e dopu┼Ťci─ç do wej┼Ťcia w ┼╝ycie ustawy bez jego podpisu, co stanowi form─Ö politycznej dezaprobaty jej tre┼Ťci.

    Funkcja, kt├│ra obecnie pozwala Kongresowi skutecznie hamowa─ç i r├│wnowa┼╝y─ç dzia┼éalno┼Ť─ç aparatu wykonawczego prezydenta i bardzo licznych agend rz─ůdowych-nie wy┼é─ůczaj─ůc tzw. niezale┼╝nych agencji, cz─Östo ┼é─ůcz─ůcych w swej aktywno┼Ťci uprawnienia prawodawcze, wykonawcze i orzekaj─ůce- jest kontrola zmierzaj─ůca do stwierdzenia, czy administracja wykonuje prawo zgodnie z intencj─ů wyra┼╝on─ů przez Kongres. Pierwszym aktem, w kt├│rym zosta┼éy sformalizowane kontrolne uprawnienia w┼éadzy ustawodawczej, by┼é Legislative Reorganzation Act z 1946 r. Stworzy┼é on generalny obowi─ůzek sta┼éych komisji Kongresu prowadzenia permanentnego badania realizacji ustawodawstwa. Do tego czasu bowiem kontrola przeprowadzana by┼éa sporadycznie, ad hoc i g┼é├│wnie za po┼Ťrednictwem specjalnych komisji. Wynikiem wprowadzenia w ┼╝ycie wskazanej ustawy by┼éy zmiany regulaminowe obliguj─ůce komisje do powo┼éywania podkomisji kontrolnych, przygotowania plan├│w kontroli i umieszczania przy projektach ustaw raport├│w o przewidywanym wp┼éywie rozwi─ůza┼ä ustawowych na wykonanie dotychczasowych regulacji prawnych. W 1974 roku powo┼éano Generalne Biuro Rachunkowe (GAO), kt├│re sta┼éo si─Ö organem pomagaj─ůcym Kongresowi ocenia─ç realizacj─Ö przyj─Ötych w ustawach program├│w zleconych administracji. Aby utrzyma─ç kontrol─Ö nad stale rozrastaj─ůc─ů si─Ö biurokracj─ů, Kongres musi dysponowa─ç r├│┼╝nymi technikami. Gdy jedna z nich zawiedzie, musi stosowa─ç inne, w przeciwnym bowiem razie mo┼╝e doj┼Ť─ç do zdominowania w systemie rz─ůd├│w elementu przedstawicielskiego przez technokratyczny. W┼Ťr├│d wielu znanych technik kontroli wymieni─ç nale┼╝y:

    Read more »

    Cywilizacja organizacji to obowi─ůzuj─ůcy w niej niepisany kodeks, zbi├│r symboli, warto┼Ťci, wzorc├│w i norm uznawanych i realizowanych przez wszystkich pracownik├│w. Reguluje spos├│b wzajemnego odnoszenia si─Ö pracownik├│w do siebie oraz wszelkie przejawy wsp├│┼épracy, rywalizacji, komunikowania si─Ö, traktowania podw┼éadnych przez prze┼éo┼╝onych itp. Kultura organizacji obejmuje tak┼╝e postawy pracownik├│w wobec ich w┼éasnej pracy oraz relacje z otoczeniem (klientami, kooperantami, lokaln─ů czy szerzej poj─Öt─ů spo┼éeczno┼Ťci─ů).

    Obszary kultury organizacji s─ů praktycznym wyrazem stosowania naczelnych dla danej organizacji warto┼Ťci. Jako obowi─ůzuj─ůcy wzorzec dzia┼éania wpisuje si─Ö w tradycj─Ö firmy i jest przekazywana nowym pracownikom w procesie ich adaptacji. Pe┼éni istotn─ů funkcj─Ö w budowaniu zespo┼é├│w, w motywowaniu pracownik├│w itp.

    W USA lista takich warto┼Ťci wg. Mike`a Woodcocka i Dave`a Francisa (powsta┼éa na podstawie bada┼ä wielu przedsi─Öbiorstw ameryka┼äskich ) zwi─ůzana jest z czterema funkcjami organizacji:

    funkcj─ů kierownicz─ů,
    funkcj─ů wykonawcz─ů,
    funkcj─ů spo┼éeczn─ů,
    funkcj─ů obronn─ů.

    Funkcja kierownicza
    Aspekt w┼éadzy: Grupa kierownicza powinna mie─ç wystarczaj─ůce umiej─Ötno┼Ťci, autorytet i wp┼éyw, aby m├│c decydowa─ç o organizacji. Powinna tak┼╝e zdawa─ç sobie spraw─Ö z tego, ┼╝e w┼éadza jest konsekwencj─ů ich pozycji w organizacji i los organizacji zale┼╝y przede wszystkim od nich.
    Zasada: szefowie musz─ů kierowa─ç.

    My┼Ťlenie elitarne: Szef o niedostatecznych kwalifikacjach mo┼╝e wyrz─ůdzi─ç firmie du┼╝e szkody. Organizacje powinny zdawa─ç sobie spraw─Ö ze znaczenia, jakie ma typowanie i przygotowywanie najlepszych kandydat├│w do zaj─Öcia r├│l kierowniczych.
    Zasada: ┼Ťmietanka na wierzch.

    Wynagradzanie: Szefowie musz─ů pracowa─ç nieustannie i energicznie dla osi─ůgni─Öcia cel├│w organizacyjnych. Organizacje odnosz─ůce sukcesy powinny zach─Öca─ç ich do pracy, zauwa┼╝a─ç i wynagradza─ç wyniki.
    Zasada: licz─ů si─Ö czyny i wyniki.

    Koncentracja: Wa┼╝ne jest, aby wysi┼éek nakierowany by┼é na istotne zadania. Je┼╝eli ┼Ťrodki s─ů niew┼éa┼Ťciwie u┼╝yte, zdolniejsze kierownictwo innego przedsi─Öbiorstwa wykorzysta to i odbierze nam udzia┼é w rynku. Organizacje powinny przeznacza─ç ┼Ťrodki na zadania, kt├│re daj─ů wyniki.
    Zasada: Nale┼╝y robi─ç to, co istotne – to, co przynosi rezultat.

    Efektywno┼Ť─ç: Cz─Östo si─Ö zdarza, ┼╝e ma┼éy b┼é─ůd ma nieproporcjonalne znaczenie dla jako┼Ťci ca┼éo┼Ťci. Wysi┼éek, aby ka┼╝de zadanie wykona─ç dobrze daje przewag─Ö konkurencyjn─ů. Organizacje powinny poszukiwa─ç lepszych sposob├│w osi─ůgni─Öcia rezultat├│w i zach─Öca─ç do wprowadzania innowacji.
    Zasada: pracuj dobrze.

    Ekonomia: Du┼╝o ┼éatwiej jest wyda─ç pieni─ůdze ni┼╝ je zarobi─ç. Brak kontroli wydatk├│w jest cz─Östym powodem upad┼éo┼Ťci przedsi─Öbiorstw. Ka┼╝da dzia┼éalno┼Ť─ç kosztuje, kto┼Ť gdzie┼Ť zawsze musi za ni─ů zap┼éaci─ç Organizacje powinny rozumie─ç, jak wa┼╝ne s─ů uwarunkowania ekonomiczne.
    Zasada: nie ma darmowych obiad├│w.

    Funkcja społeczna

    Sprawiedliwo┼Ť─ç: Kierownictwo organizacji wp┼éywa poprzez swoje dzia┼éanie na ┼╝ycie ludzi tak wewn─ůtrz, jak i na zewn─ůtrz firmy. To, co robi─ů – i to, czego zaniedbuj─ů – ma odczuwalne reperkusje dla jako┼Ťci ┼╝ycia personelu. Je┼╝eli funkcja w┼éadzy wykonywana jest z humanitaryzmem i sprawiedliwo┼Ťci─ů powoduje wzrost zaufania i zaanga┼╝owania pracownik├│w. Organizacje powinny dostrzega─ç, ┼╝e wa┼╝ne jest to, co ludzie my┼Ťl─ů, czuj─ů i prze┼╝ywaj─ů.
    Zasada: ten, kto si─Ö troszczy – wygrywa.

    Praca zespo┼éowa: Dobrze zorganizowana i umotywowana grupa robocza mo┼╝e wykona─ç wi─Öcej ni┼╝ suma jednostek wchodz─ůcych w jej sk┼éad. Talent jednego cz┼éonka zespo┼éu wyr├│wnuje s┼éabo┼Ť─ç drugiego. Jest wa┼╝ne, aby ludzie czuli, ┼╝e przynale┼╝─ů do zespo┼éu. Organizacje powinny stara─ç si─Ö ┼Ťwiadomie wykorzysta─ç efektywn─ů prac─Ö zespo┼éow─ů.
    Zasada: ci─ůgn─ů─ç w jedn─ů stron─Ö.

    Prawo i porz─ůdek: Ka┼╝da spo┼éeczno┼Ť─ç wypracowuje jakie┼Ť ramy dopuszczalnych zachowa┼ä. Organizacje wywieraj─ů du┼╝y wp┼éyw na ┼╝ycie pracownik├│w. Szefowie cz─Östo wyst─Öpuj─ů zar├│wno jako s─Ödziowie i jako ┼éawnicy, z regu┼éy bez ┼╝adnej instancji odwo┼éawczej. Organizacje powinny formu┼éowa─ç dobrze wywa┼╝ony system regu┼é i strzec jego przestrzegania.
    Zasada: sprawiedliwo┼Ť─ç musi panowa─ç.

    Funkcja obronna

    Obrona: Wiele organizacji funkcjonuje w otoczeniu, w kt├│rym panuje zasada ?zje┼Ť─ç albo zosta─ç zjedzonym?. We wszystkich przedsi─Öbiorstwach zdolni ludzie planuj─ů jak rozszerzy─ç dzia┼éalno┼Ť─ç kosztem konkurent├│w. Organizacje powinny studiowa─ç zagro┼╝enia zewn─Ötrzne i przygotowywa─ç obron─Ö.
    Zasada: poznaj swojego wroga.

    Konkurencyjno┼Ť─ç: Zdolno┼Ť─ç konkurowania jest jedyn─ů pewn─ů recept─ů na prze┼╝ycie. Prawda ta jest dobrze znana kierownictwu, ale jest z regu┼éy znacznie mniej u┼Ťwiadomiona i akceptowana wewn─ůtrz ca┼éej organizacji. Firmy powinny podejmowa─ç wszelkie kroki dla poprawy swej konkurencyjno┼Ťci. W ┼Ťwiecie biznesu prze┼╝ywaj─ů najlepsi i ulegaj─ů najs┼éabsi.
    Zasada: najbardziej ┼╝ywotni prze┼╝ywaj─ů.

    Wykorzystywanie mo┼╝liwo┼Ťci – podejmowanie ryzyka: Niezale┼╝nie od tego, jak wspaniale dzia┼éalno┼Ť─ç jest zaplanowana, w spos├│b nieunikniony pojawiaj─ů si─Ö zar├│wno nieoczekiwane mo┼╝liwo┼Ťci jak i nieoczekiwane zagro┼╝enia. Organizacji nie sta─ç na to, aby nie zwraca─ç na nie uwagi. Rozs─ůdniej jest by─ç aktywnym i szuka─ç nowych mo┼╝liwo┼Ťci ni┼╝ pozwoli─ç innym, bardziej przedsi─Öbiorczym, na ich uchwycenie. Organizacje powinny aktywnie podejmowa─ç ryzyko.
    Zasada: zaryzykuj i wygraj.

    W Ameryce du┼╝─ů wag─Ö przywi─ůzuje si─Ö do kultury panuj─ůcej w firmie, poniewa┼╝ jest to podstawa do osi─ůgni─Öcia sukcesu. O s┼éuszno┼Ťci tej tezy ┼Ťwiadczy rozw├│j wielu ponad narodowych przedsi─Öbiorstw, takich jak np. McDonald, Amway czy American Express. Globalizacja rynku i zwi─ůzana z ni─ů konieczno┼Ť─ç prowadzenia oddzia┼é├│w firm w r├│┼╝nych krajach jedynie potwierdzi┼éa skuteczno┼Ť─ç tego typu sposobu zarz─ůdzania firm─ů. Tak b┼éyskotliwa i efektywna dzia┼éalno┼Ť─ç w biznesie wi─ů┼╝e si─Ö nie tylko z wyznawaniem wymienionych warto┼Ťci.

    U ┼║r├│d┼éa sukcesu firmy le┼╝y r├│wnie┼╝ g┼é─Öboka ┼Ťwiadomo┼Ť─ç istnienia klienta i jego potrzeb.
    W tym celu wykreowano pewne obiektywne zasady, wed┼éug kt├│rych nale┼╝y si─Ö orientowa─ç, zak┼éadaj─ůc r├│┼╝ne priorytety, zale┼╝nie od bran┼╝y i charakteru firmy.

    Read more »

    ›Translator‹

    Polish flagEnglish flagGerman flagFrench flag

    :: Waluty ::

    NBP
    2017-09-21
    USD - 3,5975 PLN
    AUD - 2,8637 PLN
    NZD - 2,6363 PLN
    CAD - 2,9173 PLN
    GBP - 4,8540 PLN
    // //

    :: Search ::

    :: Meteo ::

      New York City
    • New York
    • Overcast
    • Temperature: 7°C
    • Humidity: 56.7%
    • Wind: Calm
    • Dew Point: -1°C
    • Visibility: 13km
    • Clouds: Overcast
    • Barometer: 995 hPa
    • Sunrise: 6:50 am GMT
    • Sunset: 6:57 pm GMT

    :: Topics ::